DẤU HIỆU BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ EM CHA MẸ CẦN BIẾT ĐỂ PHÁT HIỆN SỚM

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc không thể hiện rõ khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Đây là đặc điểm khá phổ biến ở trẻ nhỏ, nhất là trong giai đoạn đầu đời khi xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển. Vì vậy, lòng bàn chân trông phẳng chưa thể khẳng định trẻ mắc bệnh lý cần điều trị.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày nên bàn chân thường tiếp xúc với mặt đất trên diện rộng. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc bàn chân tiếp tục thay đổi cùng quá trình vận động. Cha mẹ cần quan sát đồng thời hình dáng bàn chân, tư thế đứng, dáng đi và khả năng vận động để nhận biết những trường hợp cần được kiểm tra.

Những yếu tố có thể liên quan đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể xuất hiện do nhiều yếu tố khác nhau. Một số trẻ có dây chằng mềm hoặc độ linh hoạt khớp cao, khiến vòm bàn chân dễ hạ thấp khi đứng. Đặc điểm gia đình cũng có thể đóng vai trò nhất định do trẻ có thể thừa hưởng những đặc điểm liên quan đến xương, khớp và mô liên kết.

Bất thường bẩm sinh của xương hoặc khớp bàn chân cũng có thể ảnh hưởng đến sự hình thành vòm. Ngoài ra, chấn thương và một số bệnh lý liên quan đến cơ, thần kinh hoặc mô liên kết có khả năng làm thay đổi chức năng nâng đỡ của bàn chân.

Trọng lượng cơ thể cao cũng làm tăng tải lực lên bàn chân khi trẻ đứng và di chuyển. Tuy nhiên, cha mẹ không nên quy kết bàn chân bẹt chỉ do thừa cân hoặc do một thói quen đi lại cụ thể. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên đặc điểm và triệu chứng thực tế của từng trẻ.

Dấu hiệu bàn chân bẹt có thể quan sát

Khi trẻ đứng chân trần, cha mẹ có thể quan sát phần vòm phía trong bàn chân. Nếu vòm gần như biến mất và phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất, trẻ có thể có vòm chân thấp. Tuy nhiên, đây chỉ là dấu hiệu gợi ý vì trẻ nhỏ vốn có thể có bàn chân phẳng trong quá trình phát triển bình thường.

Gót chân và cổ chân cũng là những vị trí cần chú ý. Nếu gót chân bị lệch, cổ chân nghiêng vào trong hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi chịu lực, phụ huynh nên theo dõi thêm. Khi đi lại, trẻ có thể bước không ổn định, mở rộng hai chân, dễ mất thăng bằng hoặc nhanh mỏi khi chạy nhảy.

Cha mẹ cũng có thể chú ý đến cách trẻ tham gia hoạt động thể chất. Nếu trẻ thường xuyên vấp ngã, không muốn chạy, nhanh mệt hơn các bạn cùng tuổi hoặc hạn chế một số hoạt động vì khó chịu ở bàn chân, đây là những dấu hiệu không nên bỏ qua.

Bàn chân bẹt có nhất thiết gây đau không?

Không. Nhiều trẻ có vòm chân thấp nhưng hoàn toàn không đau và vẫn có thể chạy nhảy, vui chơi bình thường. Vì vậy, đau không phải điều kiện bắt buộc để xác định trẻ có bàn chân bẹt.

Tuy nhiên, khi cấu trúc bàn chân làm thay đổi cách chịu lực, trẻ có thể xuất hiện đau hoặc mỏi sau những hoạt động kéo dài. Vị trí khó chịu có thể nằm ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc lan lên cẳng chân và đầu gối. Một số trẻ có thể cảm thấy khó chịu ở vùng hông hoặc lưng do thay đổi tư thế vận động, nhưng những triệu chứng này không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ bàn chân bẹt.

Nếu trẻ thường xuyên đau chân, nhanh mỏi, giảm khả năng chạy nhảy hoặc dáng đi thay đổi rõ rệt, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra thay vì chờ triệu chứng tự hết.

Làm thế nào để xác định chính xác bàn chân bẹt bệnh lý?

Các cách kiểm tra tại nhà như quan sát dấu chân, nhìn vòm khi trẻ nhón gót hoặc kiểm tra vị trí gót chân chỉ giúp nhận biết sơ bộ. Những phương pháp này không thể xác định chính xác mức độ bất thường hoặc nguyên nhân.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá trực tiếp hình dạng bàn chân, độ linh hoạt của vòm, khả năng vận động của các khớp và toàn bộ trục chi dưới. Trong trường hợp cần thiết, trẻ có thể được chỉ định chụp X-quang bàn chân ở tư thế chịu lực để đánh giá cấu trúc xương. Một số trường hợp khác có thể được kiểm tra sự phân bổ áp lực dưới bàn chân khi đứng hoặc đi.

Khi nào trẻ cần được hỗ trợ?

Không phải trường hợp bàn chân bẹt nào cũng cần điều trị. Nếu trẻ không đau, vận động bình thường và bàn chân vẫn linh hoạt, việc theo dõi sự phát triển có thể phù hợp.

Khi có đau, hạn chế vận động hoặc bất thường chức năng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp bảo tồn như bài tập phục hồi, vật lý trị liệu hoặc dụng cụ chỉnh hình. Việc sử dụng dụng cụ cần dựa trên đặc điểm cụ thể của từng trẻ, không nên tự ý mua và sử dụng chỉ vì nhận thấy lòng bàn chân phẳng.

Phát hiện sớm không có nghĩa là phải can thiệp ngay cho mọi trẻ. Mục tiêu là nhận diện đúng trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng, theo dõi diễn tiến và lựa chọn phương án phù hợp. Quan sát dáng đứng, dáng đi, khả năng vận động và những biểu hiện khó chịu của trẻ sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc hệ cơ xương và hỗ trợ trẻ phát triển ổn định.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.